مجله حقوقی

لزوم استفاده از وکیل و مشاور در دادگاه اطفال



ضرورت تشکیل دادگاه های اطفال نخستین بار در کنوانسیون ۱۹۸۹ حقوق کودک مورد تاکید قرار گرفت و در بند سوم ماده ۴۰ این کنوانسیون آمده است: «دولتهای عضو در جهت افزایش وضع قانون، اتخاذ شیوه های رسیدگی و همچنین ایجاد مراجع و نهادهایی خاص برای اطفال مظنون یا متهم به ارتکاب جرم و یا محکوم تلاش خواهند نمود. در قوانین ایران نیز اولین بار قانون تشکیل دادگاه های اطفال بزهکار در سال ۱۳۳۸ تشکیل شد که این دادگاه ها به جرایم افراد ۶ تا ۱۸ سال رسیدگی می کردند و در آن حضور دو مشاور که نظر مشورتی به قاضی می دادند پیش بینی شده بود.. پس از انقلاب، قانونگذار در قانون تشکیل دادگاه های عمومی مصوب شورای انقلاب و نیز قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب در سال ۱۳۷۳ توجهی به مقوله دادگاه های اطفال و نوجوانان نداشت اما با تصویب قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری در سال ۱۳۷۸ قانونگذار بار دیگر به لزوم دادرسی تخصصی در مورد اطفال توجه کرد. در قانون سال ۷۸، شعبی از دادگاه های عمومی کیفری به عنوان شعب تخصصی مسئولیت رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان زیر ۱۸ سال در نظر گرفته شدند. علاوه بر این؛ دادگاه اطفال و نوجوانان در قانون جدید آیین دادرسی کیفری؛ مصوب ۱۳۹۲ به انضمام اصلاحات سال ۹۴، به صورت اختصاصی پیشبینی شده است. تفاوت این دادگاه های قانون جدید با سایر دادگاه های پس از انقلاب این است که جلسه دادگاه با حضور دو مشاور و یک قاضی تشکیل می شود و مشاورین علوم اجتماعی، روانشناسی در جلسه دادگاه حضور دارند. این درحالی است که به نظر می رسد این قانون به درستی اجرا نمی شود.

قانون آیین دادرسی کیفری جدید پیش بینی کرده است دادگاه اطفال با حضور دو مشاور و وکیل تشکیل شود و متاسفانه علی رغم اینکه در قانون پیش بینی شده است و ردیف مستقلی در قانون بودجه برای تامین هزینه ها در نظر گرفته شده است. اما تقریبا این کار به صورت عملی انجام نمی شود.

در خصوص دادگاه اطفال، این موارد اجباری است.اگر دادگاه بدون حضور مشاوران و وکیل تشکیل شود رأی آن اساسا اعتبار ندارد. اما چون اعتبار مالی آن تامین نمی شود عملا دادگاه بدون حضور مشاوران و وکیل تشکیل می شود.

اما در مورد علت اجرا نشدن این قانون باید گفت که مهمترین مسئله تشکیلات قضایی مسئله بودجه است. اما مسئولین عالی رتبه اهمیتی به آن نمی دهند. مواردی که برای آنها اهمیت دارد، مثل بحث اخیر حسابهای بانکی است، که با دستور آقای لاریجانی سریع به مجلس برده و در خصوص آن بحث و تصمیم گیری شد. اما به مواردی همچون تامین بودجه دادگاه اطفال که صراحتا در آیین دادرسی آمده است توجهی نمی شود. البته هنوز هم دیر نشده است و حتی باید در شورای نگهبان مطرح شود چون این آیین دادرسی کیفری جدید قانون خیلی خوبی است.

دسته بندی مطالب